زاکیره‌یا د خه‌ودا مای!

زاکیره‌یا د خه‌ودا مای

پر جاران بۆیه‌رێن کۆ ده‌ملده‌ست د قه‌ومن، هشوبیرێ (زاکیره‌) یێ، ژ خه‌و رادکه‌ن و لسه‌ر گه‌له‌ک تشتان مرۆڤی سه‌روه‌خت و هشیار دکه‌ن، بویه‌رێن ڤێ داویێ یێن ل جیهانا عه‌ره‌بی د قه‌ومن دوو تشتێن گرنگ ئینان بیرا من و زاکیره‌یا من یا نڤستی ژ خه‌و راکر.

یه‌ک ژ وان شه‌رێ عێرا‌قێ و ئیرانێ یه‌، ده‌ما لسالا 1980ێ ژ لایێ هه‌ردو رژێمێن عێراق و ئیرانێ ڤه‌ هاتییه‌ ده‌ستپێکرن و لسالا 1988ێ ب داوێ هاتی، د ئه‌ده‌بیاتا ڤی شه‌ری دا رژێما سه‌دامی هه‌رده‌م درویشم و سلۆگانه‌ک هه‌بوو د گۆتن(عێراق زێره‌ڤانێ ده‌رگه‌هێ رۆژهه‌لات)ه‌.

یا راست ژی عێراق ب سه‌رکێشیا رژێما سه‌دامی و حه‌تا هه‌رفتنا ڤێ ڕژێمێ لسالا 2003ێ، زێره‌ڤانه‌کێ دلسۆز یێ جیهانا عه‌ره‌بی بو، زێره‌ڤان بو، لێ نه‌ زێره‌ڤانێ گه‌لان و ملله‌تێن ڤێ هه‌رێمێ به‌لکی ئه‌و زێره‌ڤانێ رژێمێن تۆتالیتار و چه‌وسێنه‌ر و سه‌رکۆتکه‌رێن گه‌لان بو، له‌وان ئه‌ڤرو دبینین پشتی ده‌مه‌کێ کۆرت یێ هه‌رفتنا ڤێ رژێمێ، یه‌ک ب یه‌ک ‌رژێمێن عه‌ره‌بی دهێنه‌ گوهارتن یان ژی به‌ر ب نه‌رمی ڤه‌ دچن، وه‌ک کورد دبێژن دهێنه‌ (ئاشێ هویر)، ل هه‌مبه‌ری داخوازێن گه‌ل نه‌چار ماینه‌ یان دره‌ڤن یان ژی داخوازێن وان جێ به‌جێ دکه‌ن.

د ره‌و‌شێن هۆسادا، یێن وه‌که‌ ڤان رۆژان د جیهانا عه‌ره‌بی دا، زاکیره‌یا هه‌لبه‌ستێ ژی، ژخه‌و رادبیت و په‌یڤێن به‌ر‌ی 40-50 سالان پراکتیزه‌ دبن و دبنه‌ راستی، هه‌لبه‌ستڤانێ تونسی یی گه‌نج(ابو قاسم الشابی) هه‌روه‌ نه‌گوت بوو : ئه‌گه‌ر روژه‌کێ ملله‌تی حه‌زکرو ژیان خواست، قه‌ده‌ر نکاره‌ به‌رسڤێ نه‌ده‌، شه‌ڤ دێ ره‌وشه‌ن بیت و قه‌ید دێ شکێت.

دیسان هه‌لبه‌ستڤانێ عه‌ره‌ب نزار قه‌بانی ژ قه‌ستی نه‌گوت بو: ئه‌م هه‌لبه‌ستڤان و ته‌ڤی گه‌ل ژ نفشێ ئه‌یوبی نه‌، مه‌ سه‌بر و ئارامه‌کا درێژ هه‌یه حه‌تا ئه‌م ده‌ست ب گۆهارتنێ دکه‌ین ‌، لێ ئه‌م وه‌کی دلۆپا که‌ڤری جیهانێ د گوهه‌رین، ب هێدیبون و نه‌رماتیا خوه‌ ئه‌م ب سه‌بر و ئارامه‌کا درێژ یا لبه‌نده‌مایینێ که‌ڤرو به‌ران کۆن دکه‌ین!!

د بویه‌رێن هۆسادا و ب ڤی ئاوایی ل لایه‌کی زاکیرا که‌سێن خودان سۆز و په‌یاما مرۆڤایه‌تیێ ژ خه‌و رادبیت و وان گۆتنێن پیروز لبیر د ئینیت، ل لایه‌کێ دی زاکیره‌یا بێبه‌ختان یا سه‌رده‌ست و رژێمێن که‌دخوار ژ خه‌وه‌کا گران رادکه‌ت و دبێژیت:(هه‌ی هه‌وار مه‌ چ دکر؟!)

د دانوستاندنێن رۆژانه‌ دا، یێن کو رۆژنامه‌ڤان و ئه‌نالیستێن کارمه‌ند ل رادیویا ئه‌ورپا ئازاد ل باژیرێ  پراگ سوحبه‌تا گوهارتنێن رۆژهه‌لاتا ناڤین دهێنه‌ کرن و به‌رده‌وام ل سه‌ر ره‌وشا هه‌رێما رۆژهه‌لاتا ناڤه‌راست ب گشتی و لسه‌ر عێراقێ ب تایبه‌تی گه‌نگه‌شه‌ دهێن ئه‌نجامدان، ئه‌ڤ که‌سنه‌ چ رۆژهه‌لاتی، ئه‌مریکی یان ژی ئه‌ورپی بن، ده‌رهه‌قی هه‌رفاندنا رژێما سه‌ددامی ژ لایێ هێزێن ئه‌مریکی و هه‌ڤپه‌یمانان ڤه‌ مژارا سوحبه‌ت و دانوستاندنایه‌، پڕ جاران تایبه‌ت که‌سێن ئه‌مریکی ل خوه‌ موکر تێن و د بێژن خه‌له‌تی بو ئه‌مریکا رژێما سه‌دامی هه‌رفاندی، ئه‌م ژی دبێژین وان نه‌ء، کارێ هه‌ری باش ئه‌مریکا ل هه‌رێمی کری ئه‌و بو کۆ رژێما سه‌دامی هات ژناڤبرن، به‌رهه‌مێ وێ ژی وه‌ها زوی بزوی دیار نابیت لێ دێ بێنن کو هه‌رفاندنا رژێما سه‌دامی شکاندنا ده‌رگه‌هێ زۆلمێ بو، ده‌ما ئه‌ڤ ده‌رگه‌هه‌ شکه‌ست، ئێدی گه‌لێن رۆژهه‌لاتا ناڤین دێ شێن ب ئازادی ژین و ده‌ربرینێ ژ هه‌بونا خوه‌ که‌ن، ژبه‌ر کۆ رژێما سه‌دامی نوێنه‌راتیا هه‌می رژێمێن عه‌ره‌بی یێن زۆردار و تۆتالیتار دکر، ڤایه‌ ئه‌ڤ رژێمه‌ نه‌ما، رژێمێن دن یێن عه‌ره‌بی هه‌می ب ساناهی دێ هێنه‌ گوهارتن… ئو دهێنه‌ گۆهارتن، ڤان رۆژان ئه‌و که‌سێن هه‌رفاندنا رژێما سه‌دامی ب کاره‌کێ خه‌له‌ت دزانی، گه‌هشتینه‌ وێ باوه‌رێ کو به‌لێ، چونا رژێما سه‌دامی ل رۆژهه‌لاتا ناڤین هه‌می رژێمێن دی یێن زاردار دێ بخوه‌را به‌تن، سه‌ربۆڕا هه‌رفاندنا رژێما سه‌دامی و بویه‌ر و رۆدانێن نهه‌ ل هه‌ریمێ د قه‌ومن ته‌مام وه‌کی  ره‌وشا ئه‌وروپایه‌ یا پشتی شه‌رێ جیهانی یێ دویێ و بداوی هاتنا (ناسیزم)ێ.

زاکیره‌ و لبیرهاتنا دویێ ژی خواندنا د رۆمانێن (عبد الرحمن مونیف)ی دا یه‌، وی د سالا 1972ێ دا، رۆمانا خوه‌ یا ب ناڤێ ( رۆژهه‌لاتا ناڤه‌ندی – الشرق المتوسط) نڤێسی بو من ئه‌و رۆمان د ده‌ستپێکا سالێن 80ان دا خواند بو، رۆمانا وی لسه‌ر زینادانێن سیاسی یێن رژێمێن عه‌ره‌بی بو، لسه‌ر شێوازێ ئه‌شکه‌نجه‌دان و بنپێکرنا مافێن مرۆڤی بو لسه‌ر جه‌ور ۆ جه‌فایا گه‌لێن هه‌رێمێ بو و زۆرداریا ل وان دهاته‌کرن ژ لایێ رژێمێن دیکتاتۆر ڤه‌، د رۆمانێ دا مه‌به‌ستا وی هه‌می ئه‌و رژێمێن عه‌ره‌بی نه‌، یێن کو دکه‌ڤنه‌ رۆژهه‌لات و باشورێ رۆژهه‌لاتێ ده‌ریا ناڤه‌راست، هه‌ر ناڤێ رۆمانێ ژی ژ ڤێ چه‌ندی دهێت، ئه‌ڤ رۆمانه‌ حه‌تا به‌ری ده‌مه‌کی سێزده‌ جاران هاتییه‌ چاپکرن و هێژی نه‌شیایه‌ ده‌ربرینێ ژ زۆلم و زۆریا ڤان رژێمین عه‌ره‌بی بکه‌تن، پشتی وێ عبد الرحمن مونیف رۆمانا خوه‌ یا د پێنج به‌رگان دا (باژێرین خوێ – مدن الملح) ئه‌و ژی لسه‌ر ره‌وشا رژێمێن عه‌ره‌بی و گه‌نده‌لیا وان و هه‌بونا په‌ترۆلێ و سه‌رخوه‌رانا وان نڤێساند بو.

لێ مخابن پر جاران وه‌کی هند سیاسه‌تمه‌دار و که‌سێن ده‌ستهه‌لاتێ زاکیرا هند نڤێسکار و روناکبیران ژی خیانه‌تێ ل وان ده‌که‌ت، وه‌که‌ چاوان زاکیرا(عبد الرحمن مونیف)ی خیانه‌ت لێ کری، وی پرانیا رۆمان و نڤیسێن خوه‌ ده‌رحه‌قی رژێمین عه‌ره‌بی یێن زوردار نڤیساندنه‌، ده‌مێ من په‌رتۆکا وی (زاکیره‌ ژ بو پاشه‌رۆژێ ) د خواند، ئه‌و بخوه‌ به‌حسێ گرنگیا زاکیرێ و زیندیماینا وێ دکه‌ت و لسه‌ر هه‌لوێست و مرۆڤحه‌زیا گه‌له‌ک نڤێسکارێن عه‌ره‌ب و جیهانی رادوه‌ستیت، لێ مونیف د په‌رتوکا خوه‌ یا بناڤێ (عێراق فه‌رۆزا دیروکێ و به‌رهه‌لستکاریێ) دا، رۆندکان ژ بو رژێما سه‌دامی دبارینیت و که‌سێن نهه‌ خه‌لکێ بیگونه‌ه و بێتاوان ل جاده‌ و کۆلانان و ل ناڤا بازاران ب ناحه‌قی دکوژن وان ب به‌رهه‌لستکار و مقاومه‌ و وه‌لاتپه‌روه‌ر ل قه‌له‌م دده‌ت، هه‌رچه‌نده‌ بابه‌تێ په‌رتوکێ یێ‌ تایبه‌ته‌ ژ بو وان – ده‌همه‌ن و فه‌رۆزان یێن کو وی ژ مێژه‌ بو، ژبو نڤێساندنا رۆمانا خوه‌ (عه‌ردێ چڕ وتاری – آرض السواد) ئاماده‌کربوون و هند تشتێن نۆ و بویه‌رێن ڤی داویێ لێ زیده‌کرنه‌ و دایه‌ چاپێ، به‌لێ دیسان ژی ده‌نگێ زاکیره‌یا وی یا نه‌ته‌وه‌په‌رستیێ بسه‌ر مرۆڤحه‌زیا وی دکه‌ڤیت و زاکیرا خوه‌ د خه‌وه‌کا گران دا دهێلیت.

نجیب بالایی

پراگ

nbalay80@hotmail.com

https://nbalayi.wordpress.com/

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s