بلندييا قه‌نديلي و کووراتييا ستراتيژیێ

بلندييا قه‌نديلي و کووراتييا ستراتيژیێ

نه‌جيب باڵايي

به‌ري دو سالان ل پايته‌خته‌کێ وه‌لاتێن ئه‌ورۆپايێ، من ئێک ژ سه‌رکرده‌يێن ته‌ڤگه‌را باکوور ب سه‌رۆکاتييا پارتييا کارکه‌رێن کوردستانێ (پ.ک.ک)ـێ ديت، وي ئه‌ز داخوازي نڤيسينگه‌ها خوه‌ کرم و گۆتي بچين چايه‌کێ ب هه‌ڤڕا ڤه‌خۆين، ده‌ما ئه‌م ب ژورکه‌ڤتين، من ديت پرتووکه‌کا ستوور و ب چاپه‌کا ژێهاتي و ب زمانێ ترکي لسه‌ر مێزه‌يا وي بوو، ناڤێ پرتووکێ (ستراتيژييا کوور) بوو، ياکو وه‌زيرێ ده‌رڤه‌ يێ ترکيێ ئه‌حمه‌د داود ئۆغلۆ خودانێ وێ.
لگه‌ل چاڤه‌خوارنێ، مه‌ سوحبه‌ت لسه‌ر ره‌وشا کوردستانێ و هه‌رێمێ کرن، لێ پرانييا سوحبه‌تا مه‌ که‌ڤته‌ سه‌ر سياسه‌تا نوو يا ترکيێ، ب تايبه‌تي سياسه‌تا (ئاک) پارتيێ و ستراتيژييا وێ ل هه‌مبه‌ري هه‌رێمێ ب گشتي و ل هه‌مبه‌ري کوردان ب تايبه‌تي.

Zêdetir bixîneد پرانييا بيروباوه‌راندا، ئه‌ز و ئه‌و رێزدار د هه‌ڤ هزر بوووين، هه‌لبه‌ت رۆژه‌کێ به‌ري ڤێ روونشتنێ، ئه‌ز به‌شداري به‌رنامه‌يه‌کێ ته‌له‌فزيوني ببووم و ده‌رهه‌قي سياسه‌تا ترکيێ و لژێر ئينسياتيڤا (ئاک) پارتيێ هه‌ولدانێن ئاشتيێ و چاره‌سه‌رکرنا پرسا کوردي بابه‌تێ پانێلا مه‌ يا ته‌له‌فزيوني بوو، د وێ پانێلێدا من بيروباوه‌ريێن خوه‌ گۆتبوون، نموونه‌يا ئاشتييا زاپاتيستێن چياپازا مه‌کسيکي ل بيرئاني بوو و من گۆت بوو کو ره‌جه‌ب ته‌يب ئه‌ردۆگان نه‌ ئه‌و که‌سه‌ کو وه‌کي سه‌رۆکێ وي ده‌مي يێ مه‌کسيکێ (Vicente Fox Quesada) بشێت ل هه‌موو ئاسته‌نگان ده‌رباس ببيت و بگه‌هيته‌ ئالايێ ئاشتيێ و ل هنداڤي هه‌موو وه‌لاتي بلند بکه‌ت. ئه‌ردۆگان نه‌ ئه‌و که‌سێ بهێزه‌ يێ کو بشێت د سه‌ر له‌شکرانڕا بڕيارێن وێره‌ک بده‌ت و ده‌ست ب پروسێسا ئاشتيێ بکه‌ت، ژ بلي هند هه‌ولدانێن سه‌رڤه ‌سه‌رڤه‌ يێن ته‌کتيکي، ب ته‌نێ ب شێوه‌يه‌کێ ستراتيژي حوکمه‌تا نوو يا ترکيێ و جه‌نه‌رالان ل هه‌ڤ کرييه‌ کو کوردان ب هنده‌ک سۆزێن ژ ده‌رڤه‌يي ده‌ستوور و ياسايان قايل بکه‌ن و ژبنڤه‌ ژي ستراتيژييه‌کا کوور دارێتييه‌ داکو کوردان ژ مافێن نه‌ته‌وه‌يي و ئازادييا جڤاکي د ڤان وه‌رچه‌رخانه‌يێن نوودا ل هه‌رێمێ و جاردي بێبه‌هر بهێلن، د سنۆرێن جوگرافييا نها يا به‌رته‌نگدا پتر بگڤێشن و د سنورێن سياسه‌تا خوه‌ يا به‌رفره‌هدا کوردان وه‌کي به‌رێ بێچاره بهێلن‌.
د وێ روونشتنێدا، ديسا باوه‌رييا من ئه‌وبوويه‌ کو سياسه‌تا (ئاک) پارتيێ و ب تايبه‌تي ديتن و ستراتيژييا ڤێ پارتيێ ل هه‌مبه‌ري چاره‌سه‌رييا پرسا کوردي ب گشتي و ل باکوور ب تايبه‌تي گه‌له‌کا خه‌ته‌رناک و ب ترسه‌، چنكو ئه‌و هه‌مبه‌ري کوردان سياسه‌ته‌کا زراڤ د مه‌شينن، ئانكو ئه‌وێ ده‌ستپێکێ هه‌ولبده‌ن ب چه‌ند تشتێن ساده‌، سۆز و عاتيفه‌يا کوردان ب لايێ خوه‌ڤه‌ بکێشن و وان ب هند سۆز و به‌لێنێن د چوارچووڤه‌يا گۆتنێدا د مينن قايل بکه‌ن و ب رێکا سياسه‌ته‌کا نه‌رم، حه‌لاندن و ئاسميلاسيونێ ب شێوه‌کێ دي بده‌ن ده‌ستپێکرن، ئه‌گه‌ر ب ڤێ رێکێ شيان ئه‌وا باشه‌، ئه‌گه‌ر نه‌شيان، ژ خوه‌ رێکا ئاگر و ئاسنان يا ئاماده‌يه‌.
ل ڤێرێ ئاخڤتنا سه‌رکرده‌يێ سه‌رهلدانا دێرسمێ يا سالا 1937ێ سه‌يد ره‌زايێ دێرسمي دهێته‌ بيرا مرۆڤي، ده‌ما وي ژ کاربه‌ده‌ستێن وي وه‌ختي يێن ده‌وله‌تا ئه‌تاترکيڕا گۆتي: (ب سۆز و دره‌و و بێبه‌ختييان ئه‌م نه‌شياينه هه‌وه‌‌… بلا ئه‌ڤه‌ ژ گه‌لێ کورد ڕا ببيته‌ ده‌رس، لێ ب هه‌ولدانێن هه‌وه‌‌ يێن کو هون مه‌ ته‌سليم بگرن و بێرۆمه‌ت بکه‌ن، هوون نه‌شيانه‌ مه‌، بلا ئه‌ڤه‌ ژي ژ بۆ هه‌وه‌ ببيته‌ ده‌رد!!!).
سوحبه‌تا مه‌ يا دوقۆلي درێژکێشا، هه‌تا گه‌هشتييه‌ پرسا شه‌ڕێ ل چيان و ئاشتييا ل باژێڕان، من ڤه‌کري باوه‌رييا خوه‌ يا لسه‌ر هه‌بوون و مانا ‌هێزێن چه‌کداري ل چيان ب گشتي و ل ‌هه‌ر‌ێما باشوورێ کوردستانێ ب تايبه‌تي ژێڕا گۆت و من داخواز ژێکر ئه‌و (قه‌نديلي) وه‌کو ناڤونيشانێن خوه‌ يێن وه‌کي سه‌رۆکاتييا ‌هێزێن چه‌کداري و وه‌کي باره‌گه‌هێ سه‌ره‌کي هه‌م ژ بۆ ده‌وله‌تا ترکيێ و هه‌م ژي ژ بۆ رايا گشتي نه‌ده‌ن‌ نيشاندان.
ب رێزکرنا ڤان خالان مه‌ سوحبه‌تا خوه‌ به‌رده‌وامکر:
1- قه‌نديل وه‌کي ناڤونيشانه‌کا ئاشکرا ژ بۆ ته‌ڤگه‌ره‌کا پارتيزاني شێوازه‌کێ نه‌ د جهێ خوه‌ دايه‌.
بلا چيايێن کوردستانێ هه‌موو ناڤونيشانێن هه‌وه‌ بن، ژ خوه‌ هێزێن هه‌وه‌ يێن چه‌کداري ل هه‌موو وار و جهێن کوردستانێ و ترکيێ د به‌ربه‌لاڤن، ژ قه‌نديلي بگره‌ و هه‌تا زاگرۆسي، ژ ئه‌مانوسێ بگره‌ و هه‌تا چيايێن بێنگۆلێ و دێرسمێ ، ژ چيايێن گاره‌ و مه‌تينا بگره‌ و هه‌تا چيايێن گومان و گاباران، ژ هه‌رێما ده‌ريا ره‌ش بگره‌ و هه‌تا په‌ڕاڤێن ده‌ريا سپي، ئه‌ڤجا هه‌وجه‌ ناکه‌ت هوون قه‌نديلي بکه‌ن ئه‌درێسا سه‌ره‌کي.
2- ده‌ما دژمن بزانيت قه‌نديل ستارگه‌ها هه‌وه‌ يا سه‌رکييه،‌ وي چاخي د هه‌رده‌م و ب هه‌رشێوه‌کێ هه‌بيت ده‌ما هێڕش ل دژي قه‌نديلي پێکهاتن و (خودێ نه‌که‌ت) قه‌نديلي ژ لايي هێزێن داگيرکه‌رڤه‌ هاته‌ گرتن، وي چاخي دێ مۆرالێ له‌شکرێ دژمني بلندبيت و يێ گه‌لێ کورد ب گشتي و ته‌ڤگه‌را (پ.ک.ک)ـێ ب تايبه‌تي دێ نزم بيت و وه‌کي شکه‌ستنه‌کا دي د ته‌ڤگه‌را کورديدا دێ هێته‌ تۆمارکرن.
3- خالا دن يا هه‌ري گرنگ، ده‌ما قه‌نديل ناڤونيشانێن ته‌ڤگه‌را هه‌وه‌ يا له‌شکري بمينيت، ئه‌ڤه‌ دێ بيته‌ بهانه‌يه‌کا گه‌له‌ک مه‌زن کو ترکيێ و وه‌لاتێن سه‌رده‌ست مايێ خوه‌ د هه‌بوونا ره‌وشا کوردستانا ئيراقيدا بکه‌ن، ئه‌ڤجا بلا کورد ب خوه‌ ئارگومێنتان نه‌ده‌نه‌ ده‌ستێن دژمني، بلا کورد هه‌موو ب رييا ل هه‌ڤگوهه‌رينا بيروباوه‌ران پينگاڤێن خوه‌ بهاڤێژن و لگه‌ل ئێکدو بشێورن و ب ستراتيژييه‌کا کوور بنگه‌هێ شۆره‌شه‌کا سه‌رده‌م و رێکێن ماف و ئازاديێ ژ بۆ گه‌لێ خوه‌ دابين بکه‌ن، و ب بێده‌نگييا ئه‌ڤرۆ، ژ بۆ سوبه‌هي کار بکه‌ن.
ئه‌گه‌ر چ، هه‌ر که‌س د وێ باوه‌رێ دايه‌ کو هه‌ولدانێن ترکيێ ژ بۆ ده‌ست بسه‌ر (قه‌نديل)ـيدا گرتن، مه‌به‌ست نه‌ ب ته‌نێ ته‌ڤگه‌را (پ.ک.ک)ـێ يان ژي مه‌به‌ستا ئيرانێ (په‌ژاک)ـه،‌ به‌لکێ هه‌ڤڕکي و دوبه‌رييا لسه‌ر هه‌رێمێ ب گشتييه‌، ب تايبه‌تي پشتي ره‌وشا هه‌رێما رۆژهه‌لاتا ناڤين به‌ر ب گوهه‌رينێن مه‌زنڤه‌ دچيت، هه‌ر ئێک ژ ڤان هه‌ردو زلهێزان د خوازيت هه‌رێمێن ستراتيژي و جيوستراتيژي بێخيته‌ بن ده‌ستێن خوه،‌ (ئه‌ڤه‌ بابه‌ته‌کێ جودايه‌ پێدڤي ب شرۆڤه‌يێن دوور و درێژ هه‌يه‌).
پشتي سه‌رهلدانێن گه‌لێن ئه‌ره‌بي ل هه‌رێمێ، دڤێت هه‌ر که‌س بگه‌هيته‌ وێ باوه‌ريێ کو سه‌رهلدانا گه‌لان ب شيوه‌يێن مه‌ده‌ني و ب رێکێن ئاشتيانه‌ و ب مانگرتنێن جه‌ماوه‌ري ژ هێزا ته‌ڤگه‌ره‌کا له‌شکري و هه‌تا ته‌ڤه‌گه‌ره‌کا پارتيزاني گه‌له‌ک بهێزتره‌.
هه‌ما ل باژێڕێن وه‌کي دياربه‌کرێ و وانێ و جۆله‌مێرگێ و دێرسمێ و باژێڕێن دي يێن کوردستانا باکوور، مه‌شێن خوه‌ يێن نه‌رازيبوونێ به‌رده‌وام بکه‌ن و د ڤان ته‌ڤگه‌ر و مه‌شێن ئاشتيانه‌دا لسه‌ر داخوازێن خوه‌ رژد بن، دێ ئه‌نجامێن وان گه‌له‌ک د زووتر و باشتر بن، ژ ته‌ڤگه‌ره‌کا له‌شکرييا کو رۆژێ 10 له‌شکرێن دژمي بکوژيت.
شۆره‌شا هه‌ري سه‌رکه‌ڤتي ئه‌ڤرۆ ئه‌و شۆرشه‌ ياکو د کوورتييا جه‌رگێ گه‌لاندا، نه‌کو يا لسه‌ري چيايێن بلند.
ديسا پێشکه‌ڤتن و گه‌هه‌شتنا ئارمانجان ئه‌ڤرۆ ب رێکا ستراتيژييا کوور پێکدهێت، نه‌کو ب رييا په‌نابرنا به‌ر چيايێن بلند.
ل دووماهيێ دبێژم، حه‌زا کورديني و نشتيمان و وه‌لاتي د کووراتييا دلێ گه‌لێ کورد دا، گه‌له‌ک بلندتره‌ ژ بلنداهييا چيايێ قه‌نديلي.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: