دیدارا گۆڤارا په‌یڤ هه‌ژمارا 58 د گه‌ل مه‌ دا

دیدارا گۆڤارا په‌یڤ هه‌ژمارا 58 ل مه‌ دا

پ1/ گه‌وره‌ پێلێ

ده‌مهژمێرێن

    ده‌مهژمێرا

گڤاشتنا رویمه‌تیێ‌

چكلاندی

ل دلێ‌ پیفكێ‌

یاریا

بزدم باددانا

دێوێ‌ شكه‌فتا هه‌لامه‌تا و…

 صوفیێ‌ په‌رستگه‌ها چوارستۆین

یێن بووینه‌ باهوره‌كێ‌ هار

 Zêdetir bixîne

ژ مابه‌ینا دو  ئه‌بروویان دبینم  قابه‌ قه‌وسه‌ینێ‌

( تعالی الله) بنێ‌ ره‌مزێ‌ چ ره‌نگ ئاڤێته‌ مابه‌ینێ‌

بنێ‌ نوونێن ل سه‌ر صادان كو كاتب گۆشه‌ لێ‌ بادان

سه‌را سه‌ر قاف تا قافه‌ روموزا ( حكمه‌ العین) ێ‌

جارێ‌ ماموستا وه‌ك چێژ وه‌رگرتن تو پتر تامێ‌ ژ كیژ ڤان هه‌ردو هه‌لبه‌ستان دبینی بێی ئه‌م خوه‌دییێن وان ناسبكن؟

-به‌رسڤ1؛

یا یه‌کێ یاری ب هه‌لبه‌ستێ کرن و زمانێ چزاڤزی و خودانێ وێ سۆفیه‌کێ نه‌ ته‌قوایه‌‌، یا دویێ هه‌لبه‌ستا ره‌سه‌ن و زیندی و خودانێ وێ سوفیه‌کێ ته‌قواو، دوارێ سوفیزما هه‌لبه‌ستێ دا یێ گه‌هشتی پله‌یا (ف‌نا فی الله).

مه‌سه‌لا چێژ وه‌رگرتن ژ هه‌لبه‌ستێ، پرسه‌ک نه‌ موتله‌قه‌، ژ که‌سه‌کی بو یێ دن یان ژ جهه‌کی بو یێ دی دهێت گوهارتن، لێ ئه‌ڤ هه‌ردو نمونه‌ ژ بۆ من یا یه‌کێ ده‌حلێ دڕیانه‌ و گه‌له‌ک ستری پێڤه‌نه‌، یا دویێ دڕی بخوه‌یه‌ و به‌رهه‌مه‌کێ بره‌نگ و ژێهاتیه‌ و تاما وێ قه‌ت ناهێت ژبیرکرن.

پ 2/  ته‌ چ پێناسه‌یه‌كا تایبه‌ت بۆ چێژوه‌رگرتن ژ هه‌لبه‌ستێ‌ هه‌یه‌؟

به‌رسڤ2/: هه‌لبه‌ستا هه‌ری ب تام ئه‌وه‌ یا کو ئه‌و نانێ هه‌لبه‌ستڤانی دخوت، نه‌کو هه‌لبه‌ستڤان نانێ وێ دخوت!!

پ3/  د دیداره‌كێ‌ دا ده‌ما من ژ ئێك ژ ئه‌دیبێن ده‌ڤه‌رێ‌ پرسی كا چێژوه‌رگرتنێ‌ ( هه‌لبه‌ستێ‌ ) چ گرنگییه‌ك ل با ته‌ هه‌یه‌ گۆتی: ئه‌ساس ئاوا و  موكومییا ئاڤاهییێ‌ وێ‌ هه‌لبه‌ستێ‌ یه‌ و چێژ زێده‌ نه‌ گرنگه‌… جارێ‌ كه‌كێ‌ نه‌جیب چ را ل دۆر ئه‌ڤێ‌ یه‌كێ‌ هه‌یه‌؟

به‌رسڤ3/ : مه‌سه‌لا چێژوه‌رگرتنا هه‌لبه‌ستێ، دیسان مه‌سه‌له‌کا جه‌ده‌لی یه‌، ب فه‌لسه‌فا پرسێن هه‌لبه‌ستێ بخوه‌ ڤه‌ گرێدایی یه‌.

کیژان هه‌لبه‌ست؟ ل کیده‌رێ؟ د کیژان جڤاکێ دا؟ د چ زه‌مه‌ن دا و ژ بۆ كێ؟

دڤێت ئه‌م به‌رسڤا ڤان پرسان ژێک ڤاڤێرین حه‌تاکو ئه‌م بشێین بگه‌هینه‌ ئه‌نجامێن راست یێن چێژا هه‌لبه‌ستێ. لێ ژ بو من چێژا هه‌لبه‌ستێ د مه‌هرکرنا د ناڤبه‌را شێواز و ناڤه‌رۆکێ دایه‌، ناڤه‌رۆک، بابه‌ت و مژارا هه‌لبه‌ستێ و شه‌هره‌زاییا هه‌لبژارتنا بابه‌تی گه‌له‌ک گرنگه‌، لێ دڤێت ڤی بابه‌تی یان ڤێ مژارێ کراسه‌کێ وه‌ها بکه‌یه‌ به‌ر ده‌ما دهێته‌ بازاری، شه‌رمێ ژ خوه‌ نه‌که‌ت، ئانگو لهه‌ڤهاتنه‌کا هونه‌ری د ناڤبه‌را شێوه‌و رۆخسارێ هه‌لبه‌ستێ دا په‌یدا بکه‌ی.

 

پ4/ باشه‌ ما بدیتنا ته‌ ئه‌م ل گۆره‌ی چێژوه‌رگرتنێ‌ یان موكومییا هه‌لبه‌ستێ‌ پتر دكارن  هه‌لبه‌ستا باش و یا نه‌ باش ژ هه‌ڤ جودابكن؟

به‌رسڤ 4/ : د ئه‌ده‌بیاتێ دا چ تشت نین ناڤێ وێ هه‌لبه‌ستا باش یان نه‌باش. ئه‌ڤ یه‌ک ل گور ئاستێ که‌س و جڤاکان دهێت گوهارتن، باشیا هه‌لبه‌ستا که‌سه‌کی ژ بۆ من، دبیت نه‌باشیا هه‌مان هه‌لبه‌ستێ ژ بۆ که‌سه‌کێ دی بیت، ئه‌ڤه‌ ژی گرێدایی چێژ، حه‌ز، ئاره‌زو ئاستێ بوچونێ یه‌ ژ بۆ تێگه‌ها هه‌لبه‌ستا باش یان نه‌باش، هه‌لبه‌ستا سه‌رکه‌فتی یان نه‌ سه‌رکه‌فتی، هه‌لبه‌ستا ئارمانجبه‌ر یان خاپینه‌ر، ئیلتیزام د هه‌لبه‌ستێ دا یان ژی ئیرتیزاق د هه‌له‌بستێ دا.

پ5/ دكتور عارف دبێژت : “هه‌ر كه‌سه‌كێ‌ نه‌كاریت تامێ‌ ژ شعرێ‌ وه‌رگریت بێگۆمانه‌ نه‌ وێ‌ شعرێ‌ دخۆت و نه‌ دخوینیت. شعر نه‌ په‌رسیڤا به‌رازییه‌ یان نه‌خۆشیا ئێدزێیه‌ كو مرۆڤ بڤێت یان نه‌ڤێت پێدڤی ب پێزانێن وێ‌ هه‌یه‌.”  تو چ دبیژی؟

به‌رسڤ 5/: ئه‌ز ژی دبێژم هه‌لبه‌ست نه‌ خوێ یه کو، هه‌ر که‌س دزانیت یا سویره‌، نه‌ ژی شه‌کره‌‌ کو، هه‌رکه‌س دزانیت یا شرینه‌، چێژا هه‌لبه‌ستێ هێزه‌کا نه‌په‌نی یه‌، حه‌تا کو مرۆڤ هه‌می ئه‌ندامێن خوه‌ یین هه‌ستیار و هه‌ستپێکه‌ر نه‌ده‌ته‌ کاری نه‌شێت چێژا وێ بزانیت،

پ6/  جارێ‌ ئه‌صله‌ن هه‌بوون یان نه‌ بوونا شعرێ‌ د رۆژه‌كا وه‌كا ئیرۆ ده‌ چ جوداهیه‌كا خوه‌ هه‌یه‌؟

به‌رسڤ6/:جوداهی بته‌نێ ئه‌وه‌ مرڤ دکاریت بێ ی هه‌لبه‌ست بژیت، لێ هه‌لبه‌ست نکاریت‌ بێ ی مروڤی بژیت.

 

پ7/  ما چه‌ند شعرَ دئێته‌ خواندن؟ یا ژمن بخوه‌ڤه‌ پركێم و ئه‌گه‌ر ئه‌م دگه‌ل خوه‌ راستگۆ بن ئه‌مێ‌ بێژن ئه‌گه‌ر نه‌ مه‌سه‌له‌یه‌كا ریمه‌تی بت ئیدی كه‌س زوو ب زوو شعرێ‌ نا خوینت ئانكو شعر یا بوویه‌ متایه‌كێ‌ بێ‌ ره‌واج… تو چ دبێژی؟

به‌رسڤ 7/: شعر د زاتێ خوه‌ دا نه‌ متایه‌کێ بێ ره‌واجه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌م (ئه‌ر‌ستۆ تالیس) ی لسه‌ر شعرێ بده‌ین ئاخفتن دێ بێژیت : شعر ب هه‌می شێوازێن هونه‌رێ خوه‌ڤه‌ ره‌نگڤه‌دانا سرۆشتێ یه‌ و ده‌نگڤه‌دانه‌ ژ خوه‌زایێ.

ئه‌گه‌ر ئه‌م پێغه‌مبه‌رێ بۆسلمانان محمدی سلاڤێن خۆدێ لسه‌ر بن لسه‌ر هه‌لبه‌ستێ بده‌ین ئاخفتن دێ بێژیت (إن من الشعر حكمة)  و ئه‌گه‌ر هه‌لبه‌ستڤان یاروسلاڤ سایفه‌رت خودانێ خه‌لاتێ نۆبل یێ هه‌لبه‌ستێ بده‌ین ئاخفتن دێ بێژیت: هه‌لبه‌ستێ گۆته‌ من رابه‌ ژ کاڤلانێ بێده‌نگیا خوه‌ ده‌رکه‌ڤه‌‌ و بستره‌ هه‌نه‌ ل ته‌ گوهداری بکه‌ن.

ئه‌گه‌ر هه‌لبه‌ستڤانێ عه‌ره‌ب (نزار قه‌بانی) بینینه‌ زمان دێ بێژیت: هه‌لبه‌ست دلۆپا لسه‌ر که‌ڤری یه‌ و هه‌لبه‌ستڤان ژی ژ نفشێ (ئه‌یوبی) نه‌، هه‌لبه‌ست بسه‌بر و ئارامه‌‌کا مه‌زن و هێدی …هێدی گوهارتنان په‌یدا دکه‌ت، لێ  گوهارتنه‌ک وه‌ها بهێزه‌ کۆ که‌ڤر خوه‌ لبه‌ر ناگرن!!.

 

پ8/  ئه‌ز ب خوه‌ ل وێ‌ باوه‌رێمه‌ كو نهو شعر د قه‌یرانێ‌ ده‌ یه‌ وگه‌ر توبێژی من وه‌ژی نینه‌ ئه‌ز دێ‌ ژ ته‌ بخوه‌ بپرسم جارێ‌ وه‌كو جور و وه‌كو چه‌ندایه‌تی ئه‌وا دوهی نه‌جیبی دنڤیساند ( شعر ) چه‌ند ژئێك فه‌رقه‌؟

به‌رسڤ ٨/ : ژ خوه‌ د گه‌له‌ک دیدارێن رۆژنامه‌ڤانی دا من گوتییه‌ کو هه‌لبەستا کوردی د قه‌یرانێ دایه‌، لێ پشتی سه‌فه‌را من یا ڤێ دوماهیێ بو کوردستانێ نه‌ به‌س هه‌لبه‌ست..به‌لکی هه‌ر تشتێ گرێدایی کوردان د قه‌یرانێ دایه‌، کوردایه‌تی بخوه‌ د قه‌یرانێ دایه‌،‌ ژ زمان و ئه‌ده‌بیاتێ بگره‌ هه‌تا سیاسه‌ت و جڤاکێ د قه‌یرانێ دایه‌، جڤاک بنگه‌هێ ئاڤاکرنا هه‌ر تشتی یه‌ و رزگارکه‌رێ هه‌ر تشتی یه‌ ژ ڤان قه‌یرانان، فه‌رقیا دوهی و ئه‌ڤرو هه‌مان تشته‌ و دیسان هه‌مان ترسه‌، ئێدی وه‌ل من هاتییه‌ کو ئه‌ز ژ باژێرێ خوه‌ بترسم، ژ دهوکێ بترسم، ئه‌و دهوکا من هه‌می گه‌نجاتیا خوه‌ دایێ، د هه‌شتیاندا من گه‌له‌ک هه‌لبه‌ستێن خوه‌ ل گازینۆیا سپیرێز ل ژێر سیبه‌را (گرێ ئه‌منێ) نڤێیساند بون، لێ هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و‌ گر‌ ئه‌ڤرو نه‌مانه‌، ‌لێ دیسان ئه‌ز ئیرو ب شێوه‌کێ جودا ژ دهوکێ، ژ باژێرێ خوه‌ دترسم. ترس ژ عه‌ردهه‌ژه‌کا جڤاکی، ترس ژ ئاڤاهیێن باژێری، ترس ژ پاشڤه‌مان و وندابونا جوانکاری و ئه‌ستاتیکێ، ل ژێر بارێ ترسێ و داگیرکه‌ریێ دوهی من هه‌لبه‌ست ژ بو جوانیا که‌زی و فیستان و نرخێن ڤی باژێری د ڤه‌هاندن دیتن و به‌رجه‌سته‌کرنا رۆحا ڤی باژێری ئارمانجا هه‌لبەستا من بو(هه‌ر جاره‌کا دهوکێ لبیر بینم یه‌کسه‌ر لته‌وارا رۆحا ڤی باژێری تێم، ئه‌و باژێرێ زیندی یێ کو ئه‌ڤرو رۆحا وی لێ وندا بوی، تایبه‌تمه‌ندیا خوه‌ ژ ده‌ستدایی!!)،بنێرن ما که‌نگی )‎(به‌تریق) ل جاده‌ و کۆلانێن دهوکێ هه‌بون، ژنا کورد و کارێ کوردی یێ جوان و ژێهاتی یه‌ک ژ خسوسیه‌ت و تایبه‌تمه‌ندیێن ڤی باژێری بو، نهه‌ ژ عه‌بایێن خه‌لیجی زێده‌تر ل کۆلانێن ڤی باژێری نابینم!! ما ئه‌ڤه‌ نه‌ تالانکرنا کۆلتوریه، ما ئه‌ڤه‌ نه‌ وندابونه و خوه‌ونداکرنه‌، ژنا کورد‌ ب به‌ده‌وی و که‌نی و بشکورینێن خوه‌ یا بناڤ وده‌نگ بو،‌ لێ ئیرو یان چاڤێن من لاواز بونه‌ و ڤان تشتان ئێدی نابینم‌، یان ژی ئه‌ڤ باژێره‌ ئێدی نزانیت کارێ خوه‌ بکه‌ت، یان ژی جوانی و به‌ده‌ویا ڤی باژێری بویه‌ (ڕه‌فا) قازوقۆلنگان و ژێ بارکریه، لجهێ وان (به‌تریق) دهێن و دچن، ئەڤە وەکی جڤاک، وەک هەلبەست و ئەدەبیات، ئەو ژی د هەمان رەوشێ دایە، ئەگەر خەرابتر نەبیت‌!!!

 

پ9/ هنده‌ك دبێژن دڤێت ئه‌م هه‌موو وێ‌ قه‌یرانێ‌ نه‌كنه‌ دستویێ‌ هه‌لبه‌ستڤانی  بخوه‌دا چونكو خوه‌ندڤانی ژی به‌هر د وێ‌ قه‌یرانێ‌ ده‌ هه‌یه‌، ئیدی خوه‌نده‌ڤان هند ته‌مبل بوویه‌ ، نكارت خوه‌ ب دروستی ب دو رێزكێن هه‌لبه‌ستێ‌ ڤه‌ مژوول بكت، نجیب بالایی چ بۆ ئه‌ڤێ‌ یه‌كێ‌ دبێژت؟

به‌رسڤ پ9:/ ب باوه‌ریا من هه‌لبه‌ست وه‌کی (پره‌کێ) یه‌، هه‌ردو لایێن رۆیباری پێکڤه‌ گرێدده‌ت، لایه‌ک هه‌لبه‌ستڤانه‌ و لایێ دی خوا‌نده‌ڤان، ئه‌گه‌ر لایێ هه‌لبه‌ستڤانی یی موکم و خوه‌راگر نه‌بیت، خوانده‌ڤان وه‌کی په‌یاده،‌ نه‌ مه‌جبوره‌ خوه‌ بێخیته‌ د ناڤا خه‌ته‌ریات و ترسێ داو ب گیانه‌کێ له‌رزوک و بترس لسه‌ر برێڤه‌ بچیت حه‌تا خوه‌ بگه‌هینیت لایێ دی.

هه‌روه‌ها لایێ خوه‌نده‌ڤانی ژی هه‌که‌ یی سست و که‌ساد و بێره‌واج بیتن، ئو هاتن و چونا لسه‌ر ڤێ پرێ یا کز و لاواز بیتن هه‌لبه‌ستڤان ژی نه‌شێت ببیته‌ هوستایه‌کێ بسپور و شاره‌زا یێ ئاڤاکرنا پرێن موکم و خوه‌راگر.

هه‌لبه‌ست هه‌نه‌‌، بوینه‌ و دبنه‌ (پرێن) دیرۆکی و خوه‌راگر، کۆچێن وان خوه‌ د جه‌رگێ دا دیرۆکێ دا دبه‌نه‌ خوار… و له‌هی و لێهمشتێن چه‌ند بهێز ژی نه‌شێن وان ژ جهێ وان بلڤینن.

هه‌لبه‌ست ژی هه‌نه‌، ب لێهمشته‌کا ساده‌ دهێنه‌ ڕامالین، بته‌نێ وه‌رزه‌کی ژی نه‌شێن خوه ‌ڕاگرن.

 

پ10/  جارێ‌ ئه‌زێ‌ بۆ ته‌ دیتنا دو هه‌لبه‌ستڤانێن دهۆكێ‌ ئینه‌مه‌زمان بێ‌ دیاركرنا ناڤێن وان كا تو پتر تو دگه‌ل كیژ دیتنێی؟

ئێك/ هه‌لبه‌ستڤان نه‌ پێگیره‌ ل ده‌مێ‌ ئافراندنا شعرێ‌ ئاستێ‌ ره‌وشه‌نبیریا وه‌رگری ل به‌ر چاڤ وه‌ربگرت چونكه‌ هه‌لبه‌ستڤان ئه‌گه‌ر دگه‌ل ره‌وشه‌نبیریا وه‌رگری ب گشتی ب رێڤه‌ بچت هینگێ‌ دێ‌ خوه‌ ده‌ته‌ كوشتنێ‌

دو/ ب هزرا من پیڤه‌رێ‌ سه‌ره‌كی یێ‌ سه‌ركه‌فتن و نه‌سه‌ركه‌فتنا هه‌رتێكسته‌كی خه‌لكه‌, وه‌ختێ‌ خه‌لك حه‌ز ژێ‌ بكه‌ت و گوهداری بكه‌ت بزانه‌ ئه‌و تێكست تێكسته‌كێ‌  سه‌ركه‌فتیه‌ به‌رۆڤاژی ژی نه‌ سه‌ركه‌فتنه‌ و جه‌ماوه‌ر پیڤه‌ره‌.

به‌رسڤ 10/: دبیت ئه‌ڤ هه‌ردو گوتنه‌ د راست و درۆست بن، لێ مه‌سه‌لا هه‌لبه‌ستێ ب رامانا که‌سان و ئاسۆیێن کێری و چیایێن دیارکری ڤه‌ د گرێدای نین.

فه‌زاو و ئاسویێن هه‌لبه‌ستێ ژ ئه‌زه‌لێ نه‌ حه‌تا ئه‌به‌دێ، ژ بیستکه‌کێ نه(له‌حزه‌)کێ‌ حه‌تا سه‌دسالان، ما کی شاهدێ وێ رۆژێ یه‌ ده‌ما (خانی) مه‌م و زین و ده‌یباجا وێ نڤیساندین، کو خانی هزر ل جڤاکا کوردی یا وی چاخی دکر و هه‌لبه‌ست بو وان رۆژان د نڤێساندن، پشتی 300 سالان ژ نوی كه‌سێ کورد، خانده‌ڤانێ کورد، ره‌خنه‌ڤانێ کورد ل(خانی) خودان ده‌رکه‌تن و هه‌ست پێکر و زانی کانێ (خانی) چ دبێژیت و ئارمانجا وی چیه‌، خانی د سه‌دسالا هه‌ڤدان دا (نه‌خشه‌ڕێیا) ده‌وله‌تا کوردی دانا بو، ئه‌گه‌ر ب لوجیک و ئه‌قله‌کێ ساخله‌م ، مه‌ خانی فه‌همکر بایه‌ و هزر و رامانێن وی وه‌رگه‌راندبانه‌ و کربانه‌ ریالیته‌ نها ژمێژدا بو مه‌ ده‌وله‌تا خوه‌ یا نه‌ته‌وی هه‌بایه‌.

تو ده‌ست ژ جڤاکا ساده‌ و خوه‌نده‌ڤانێ ئاسایی به‌رده‌، وه‌ره‌ بنێره‌ کانێ خانی د وی ده‌می دا ژ بو میر و زانا و سه‌رکرده‌یێن کورد چ گوت بو.

قۆسر نه‌زه‌رن، دبێ ته‌ئه‌ممول

حازر غه‌زه‌بن، دبێ ته‌حه‌مول

 

هه‌لبه‌ست ژی وه‌کی هه‌می گیاندارانه‌ ، هه‌لبه‌ست هه‌یه‌ د ژیێ به‌لاتینکێ دایه‌، یانی چه‌ند رۆژان دژیت و پاشی د مریت، هه‌لبه‌ست هه‌یه‌ د ژیێ کویسه‌لاندایه‌، حه‌تا ده‌مه‌کێ درێژ دژیت و باندۆرا خوه‌ بجی دهێلیت، هه‌لبه‌ست‌ ژی هه‌یه‌ (دیناسوره‌) و دمینیت دیناسور.

بنێرن هه‌لبه‌ستڤانێ تۆنسی (ابو قاسم الشابی) د16 ئیلونا سالا 1933ی دا هه‌له‌بستا خوه‌یا ب ناڤێ(حه‌زا ژیانێ) نڤێساند بو، لێ جه‌ماوه‌ر، که‌س و خوانده‌ڤان پشتی 78 سالان ل ڤێ هه‌لبه‌ستێ خودان ده‌رکه‌تن و ئه‌و هه‌لبه‌ست وه‌رگه‌رانده‌ راستیه‌کا مه‌زن.

هه‌لبه‌ت چاوان ئاستێ هه‌رلبه‌ستڤانه‌کی و فه‌لسه‌فا وی یا تاکه‌ که‌سی و بوچونێن وی ژ هه‌لبه‌‌ستڤانه‌کێ دی د جودانه،‌ ب قاسی ڤێ جوداهیێ خوانده‌ڤان ژی ژ هه‌ڤ د جودانه‌، ئه‌ڤه‌ ژی گرێدایی ئاستێ رۆشه‌نبیری و هه‌ست و حه‌زا خوانده‌ڤانییه‌، ئه‌ڤ هه‌ست وحه‌زه‌ ژ خانده‌ڤانه‌کی بۆ یێ دی و ژ هه‌لبه‌ستڤانه‌کی بو یێ دی دهێنه‌ گوهارتن، لێ ب گشتی د جڤاکا کوردی دا نە مە خاندەڤانەکێ باش هەیە، نە ئەم گوهدارێت باشین.

 

پ11/ دوو رایێن دن ژی ل دۆر ئه‌ڤی بابه‌تی

 محسن قوچان:  ئه‌ز دبینم مرۆڤێن وێره‌ك ل نك مه‌ كێمبوینه‌، له‌ورا ژی شعرا مه‌ دقه‌یرانێ‌ ده‌ یه‌.”

هه‌لبه‌ست نه‌ به‌ره‌ و ئه‌نیا شه‌ری یه‌، حه‌تاکو وێره‌کی پێویست بیت، ژ بو هه‌لبه‌ستێ ئافراندن و خولقاندن گرنگ تره‌ ژ وێره‌کیێ، ئه‌ز دبێژم ژ بو هه‌لبه‌ستا ویژدانی و ئه‌ڤینێ، جوانکاری و ئه‌ستاتیک و به‌ده‌ویێ(قوچانی)  گه‌له‌کی ئافرێنه‌ر بو، ب ڤێ ئافراندنێ(قوچانی) وێره‌کیا خوه‌ ژی به‌رجه‌سته‌ کرییه‌، لێ د وارێ هه‌لبه‌ستا سیاسی دا(مه‌به‌ستا من هه‌لبه‌ستا وی ژ سالێن 1994 – 2004)ان، وه‌ک هه‌لبه‌ستا سیاسی و مولته‌زم(قوچانی) یێ ترسنۆک و گه‌له‌کێ و بسه‌رکه‌تی نه‌بو.

 

تحسین ناڤشكی: ته‌كنه‌لوژیا گه‌له‌ك به‌رفره‌هبویه‌، نهو شوونا تۆ بچی خوه‌ ب هوزانێ‌ ڤه‌ مژوول بكی و خه‌لكێ‌ رابكێشیه‌ كورێن هه‌لبه‌ستان تۆ دكاری چێژێ‌ ژ تشته‌كی سانه‌هیتر وه‌ربگری.

ئه‌ڤه‌ ل گوره‌ی ڤان هه‌ردو هه‌لبه‌ستڤانان ئه‌ڤه‌ دو سه‌ده‌مێن قه‌یرانا هه‌لبه‌ستێنه‌ باشه‌ رایا بالای ل دۆر ئه‌ڤێ‌ یه‌كێ‌ چیه‌؟

ئه‌ز دبێژم به‌رۆڤاژی ته‌کنولۆژی پتر بویه‌ ئه‌گه‌ر و هاریکاره‌کێ بهێز یێ گه‌هاندنێ، ئه‌ڤه‌ ژی گرێدایی تێگه‌هشتنا جڤاکێ یه‌ ژ بو ئه‌رک و بکارئینانا ته‌کنۆلژیا سه‌رده‌م و نۆ، ئه‌گه‌ر مرۆڤی ئه‌رک و فونکسیونا ته‌کنولۆژیا ئیرو زانی، ئه‌وا دێ تێگه‌هیت کو پهی‌وه‌ندیا هه‌لبه‌ستێ ب ته‌کنولوژیێ ڤه‌ نه‌ په‌یوه‌ندیا کز بون و لاواز بونێ یه‌، به‌لکی پێچه‌وانه‌یا وێ ڕاسته‌‌، لێ ئه‌گه‌ر مه‌ تێگه‌ها هه‌له‌بستێ یان یا ته‌کنولوژیێ فام نه‌کربیت، ئه‌و گونه‌ها مه‌یه‌ نه‌یا نه‌یا پێشکه‌تنێن ته‌کنیک و ته‌کنۆلۆژیا نویه‌.

پ12/  باشه‌ تو ب خوه‌ چه‌ند ژ خوه‌ رازیی وه‌كو هه‌لبه‌ستڤان؟

به‌رسڤ 12:/ ب قاسی ره‌زامه‌ندیا خوانده‌ڤانێ هه‌لبه‌ستا خوه‌ چ خانده‌ڤانێ دۆهی، چ یێ ئه‌ڤرۆ یان د پاشه‌رۆژێ دا، ژ خوه‌ رازیمه‌.

 

  پ13/  ده‌ما من گۆتیه‌ هنده‌ك براده‌ران دیدارا ئه‌ڤێ جارێ ب سه‌یدا نجیب بالایی ڕا ‌یه‌، ئێكی ژوان گۆتن گرفتاریا نجیبی ئه‌وه‌ تا نهو نكاریه‌ ببته‌ خوه‌دی ناسنامه‌یه‌كا ئه‌دبییا تایبه‌ت كو ئه‌م بزانن ئه‌ڤ كه‌سه‌ شاعره‌ ره‌خنه‌ڤانه‌ …. باشه‌ تو بۆ ئه‌ڤێ‌ ئێكێ‌ چ دبێژی؟

به‌رسڤ13/: یا یه‌کێ ئه‌ز دکارم بێژم دبیت ئه‌و که‌س راست دبێژیت و دبیت ژی، وی که‌سی هه‌ما هه‌ر نجیب باڵایی نه‌خواندیه‌، یا دویێ ئه‌گه‌ر وی که‌سی خوه‌ شه‌قی کربایه‌ و مه‌سافه‌تا د ناڤبه‌را ‌هه‌لبه‌ستڤانیێ و ره‌خنه‌گرتنێ دا پیڤا بایه‌ ئه‌وا، دا زانیت کانێ ناسنامه‌ دناڤبه‌را شاعری و ره‌خنه‌ڤانی دا چاوان دهێته‌ پارڤه‌کرن، هه‌لبه‌ستڤان د زاتێ خوه‌دا ره‌خنه‌ڤانه‌‌، یێ ره‌خنه ڤان نه‌بیت نابیته‌ هه‌لبه‌ستڤان‌،لێ ب باوه‌ریا من د جڤاکا مه‌دا هێشتا تێگه‌ها (ڕه‌خنه‌) باش نه‌هاتیه‌ فه‌همکرن، ده‌ما ناڤێ ره‌خنێ دهێت یه‌کسه‌ر به‌ر‌ێ مه‌ دکه‌ڤیته‌ لایه‌نێ(نیگاتیڤ، نه‌باش، ره‌شبین) ئه‌و‌ بخوه‌ نه‌ وه‌سایه واته‌یا ڕه‌خنا ئاڤاکه‌ر یانی(ئاگه‌هداری، هشیارکرن، چاڤدێری‌، خه‌مخوری…هتد) من د پرسیارێ دا ژی باش فه‌هم نه‌کر کانێ وی براده‌ری به‌حسێ چ جوره‌ ره‌خنه‌ کری یه‌؟ ره‌خنا ئه‌ده‌بی یان یا سیاسی؟ ره‌خنا ئاڤاکه‌ر یان یا تێکده‌ر)، لێ دیسان ژی مه‌به‌ستا وی چ بیتن، هه‌لبه‌ست- ڕه‌خنه‌- سیاسه‌ت ژ بو هه‌لبه‌ستڤانه‌کی سێگوشا ژیانێ یه‌، ئه‌گه‌ر ژ ڤان هه‌رسێ گوشه‌یان ڤه‌ده‌ر بو، ئه‌وا دێ که‌ڤیته‌ د سێگوشه‌یا مرنێ دا.

 

د هه‌لبه‌ستێ دا من رێک و رێبازێن خوه‌ یین تایبه‌ت هه‌نه‌، ئه‌ز پتر هه‌لبه‌ستا پاسه‌روژی و گرێدایی پاشه‌رژێ و خواندنه‌کا پێشوه‌خت یا بۆیه‌ران پێشچاڤی خوانده‌ڤانی دکه‌م، ئه‌گه‌ر خوانده‌ڤانێ ئه‌ڤرو ئه‌و‌ یه‌ک هه‌رس نه‌کر بیت، بێگومان ئه‌ز دبێژم سوبه‌ دێ لێڤه‌گه‌ریت و گه‌هیته‌ قه‌ناعه‌تێ.

ڤه‌گه‌ره‌ هند هه‌لبه‌ستێن من یێن سالێن 80ان یێن کو من د دیوانا یه‌کێ دا(من شه‌ڤ ناسدکرن به‌ری ڕه‌ش ببن) دا یا کو ل ئه‌ورۆپا ب تیپێن لاتینی چاپ بوی، ژ هه‌لبه‌ستێن ڤێ دیوانێ (شورشا ئه‌ڤینداران)، (میرم هه‌لز به‌یی)، (هاڤیبون)، (من دڤێ رۆمانه‌کا سه‌رکه‌فتی بنڤێسم) ئه‌ڤ جوره‌ هه‌لبه‌سته‌، ئه‌ز دشێم ناڤێ وان بکه‌م هه‌لبه‌ستێن پاشه‌روژی و خواندنا پێشوه‌خت یا بویه‌ران، ئه‌ز دکارم بێژم کو…رێزک و په‌یڤێن وان هه‌لبه‌ستان پشتی چه‌ندین سالان یه‌ک بیه‌ک بجهاتن و بونه‌ راستی، پڕ جاران د خه‌یال و فه‌نتازیا خوه‌دا ژی، ئه‌زێ ئاگه‌هو هشیارم.

دیسان د دیوانا دویێ(ئه‌فسانه‌یا سترانێن بنده‌ستیێ) دا ژی، هه‌مان شێواز هاتییه‌ په‌یره‌وکرن، دیسان هه‌لبه‌ستا (نیشتیمانه‌ک ژ کۆلیلکا هنارێ) ب هه‌لبه‌ستێن بژارتی و ئارمانجبه‌ر دزانم کو به‌ری دوو سالان لسه‌ر ره‌وشا کوردستانێ و بانگ و گازیه‌کا پێشوه‌خت من نڤێساند بو، کو بانگ و گازیه‌ک بو ژ بو(بهاره‌کا کوردستانی) لێ بهارا ئه‌فساله‌ بو راستیه‌ک و ریالیته‌یا وێ ده‌رکه‌تهولێ.

پ14/  تو  نابینی  كو ئێك ژ وان سه‌ده‌مێن سه‌ره‌كه‌ یێن نه‌ په‌یدابوونا ( شاعرێ‌ مه‌زن، ره‌خنه‌ڤانێ‌ مه‌زن، چیرۆكنڤیسێ‌ مه‌زن، رومانڤیسێ‌ مه‌زن و …) نه‌ تایبه‌تبوونا نڤیسه‌رێ‌ كورده‌ د ئالییه‌كێ‌ ته‌نێ‌ ده‌، بۆ نموونه‌ كابرا شاعره‌ و د هه‌مان ده‌ ژی چیرۆكێ‌ دنڤیست و ره‌خنێ‌ ژی دكت و كابرایه‌كێ‌ چیرۆكنڤیسه‌ و د هه‌مان دا شانویێ‌ و سیناریویێ‌ و…. دنڤیست.؟

به‌رسڤ 14 : / د پێڤاژیا دیرۆکا ئه‌ده‌بی و ره‌گه‌زێن ئه‌ده‌بی دا، جهو زه‌مان مه‌زناتی و بچویکیا نڤێسکاری ده‌ستنیشان دکه‌ن، دبیت نڤێسکارێ مه‌زن یێ رۆژا ئه‌ڤرو نڤێسکاره‌کێ بچویک یێ سۆبه‌ بیت، ئو نڤێسکاره‌کێ بچویک یێ ئه‌ڤرو نڤێسکاره‌کێ مه‌زن یێ سوبه‌ بیت!!

تایبه‌تمه‌ندی د ئه‌ده‌بیاتێ دا گرنگه‌، لێ نه‌ شه‌رته‌!.

د دیرۆک و بیۆگرافیا هه‌می نڤێسکارێن بناڤ و ده‌نگ دا، جه‌رباندن و هه‌ولدانێن نڤێساندنا جورێن جودا یێن جنسێن ئه‌ده‌بی هه‌یه‌، هه‌ر چ ناڤێ بینی، ژ (نازم حیکمه‌ت) ی بگره‌ حه‌تا( گارسیا مارکیز)، ژ( جبرا) ی بگره‌ حه‌تا(عبد الرحمن مونیف)ی ژ (پاولۆ کوۆیلو) بگره‌ حه‌تا(میلان کۆندێرا )…هتد، ڤان که‌سان هه‌ر هه‌مویان، هه‌لبه‌ست نڤێساندینه‌، رومان نڤێساندینه‌ و بسه‌دان گوتارێن رخنه‌یی و هونه‌ری ژی نڤێساندینه‌.

 

پ15/ ئه‌گه‌ر ئه‌ز بێژمه‌ ته‌ نه‌جیب بالایی یێ‌ ئه‌دیب یێ‌ نهو و یێ‌ به‌ریا چه‌ند ساله‌كان د چه‌ند رێزه‌كان دا پێناسه‌بكه‌ دێ‌ ته‌ چ گۆتن  هه‌بت؟

به‌رسڤ 15: / نجیب باڵایی رۆژا ده‌ست ب په‌یاما ئه‌ده‌بی و هه‌لبه‌ستنڤێساندنێ کری هه‌تا رۆژا ئه‌ڤرو هه‌مان (نجیب باڵایی) یه‌، سویند خواریه‌ کو ڤێ په‌یامێ ب ئه‌مانه‌ت و ئو ب دلسۆزی بگه‌هینیت، بریار دایه‌ نه‌ ئه‌رزان بنڤێسیت، نه‌ ئه‌رزان بفکریت، نه‌ ئه‌رزان بژیت و نه‌ ئه‌رزان بمریت!!!

پ16/  ماموستا گه‌له‌ك ژ وان هه‌لبه‌ستڤانێن هه‌ڤده‌مێن ته‌ یان ب ته‌مامی هه‌لبه‌ستا هێلاین یان كێمبوون و سستییا كه‌تییه‌ كار و به‌رهه‌مێ‌ وان تو وێ‌ یه‌كێ‌ بۆ چ ڤه‌دگه‌رینی؟

به‌سڤ16: / کارێ هه‌لبه‌ست نڤێساندنێ، نه‌ مه‌هرا(کاتۆلیکی‌)یه‌، داکو حه‌تا حه‌تایێ د گرێدایی هه‌ڤ بن، ئه‌ڤ یه‌ک و یا دویێ، نڤێساندن و نه‌ نڤیساندن حه‌تا راده‌کێ بلند، ب ره‌وشا شه‌خسی ڤه‌ گرێدایی یه‌، ئایا ئه‌و که‌س د خواندنێ دا یێ به‌رده‌وامه‌؟  حه‌زا وی یا هه‌لبه‌ستێ به‌ردوه‌امی کریه‌؟ ره‌وشا وی یا جڤاکی و ئابوری چ گهورین بسه‌ردا هاتنه‌؟؟ ئه‌ڤه‌ هه‌می پرسن و به‌رسڤدانا ڤان پرسان دبیته‌ پارچه‌کا مه‌زن یا به‌رسڤادانا پرسا وه‌.

 

پ17/  باشه‌ ماموستا ئه‌ز نوزانم كا چه‌ند قه‌ناعه‌ت ب ئیدیه‌مێ‌ ( خرشبوون) هه‌یه‌، لێ‌ ئه‌ڤ خرشبوونه‌ ل جه‌م هندكان په‌یدابوویه‌ و هنده‌ك وێ‌ چه‌ندێ‌ بۆ وێ‌ یه‌كێ‌ ڤه‌دگه‌رینن كو ئه‌وێن به‌رێ‌ پر دنڤیساندن و ئیرۆ خرش، وانه‌ نكارینه‌ خوه‌ ژ ئالاڤ و رێچكێن كه‌ڤنێن شعرێ‌ دووربێخن و كراسه‌كێ‌ نوو بكنه‌ به‌ر هه‌لبه‌ستا خوه‌ و هنده‌كێن دی دبێژن كو نه‌ هه‌ركه‌سێ‌ شعرێ‌ بنڤیست دێ‌ هه‌تا داویێ‌ به‌رده‌وامبت، عه‌ملییا په‌یدابوونا شاعرێ‌ نه‌مر و شاعرێ‌ مه‌زن وه‌كو عه‌ملییا موخه‌لكرنێ‌ یه‌ هه‌ر هنده‌ك ل جه‌هكی وده‌مه‌كی د بنێ‌ موخه‌لێ‌ ده‌ دئێته‌ خوار و ته‌نێ‌ یێن بژاره‌ دمینن و مه‌زن دبن… تو چ دبێژی؟

به‌رسڤ 17/: خرشبون حاله‌ته‌کێ گه‌له‌ک سروشتی و خوه‌زاییه‌، ژ دارا سێڤێ بگره‌ حه‌تا دار که‌زانێ، ژ هه‌لبه‌ستڤانی بگره‌ حه‌تا (میها قه‌ر)، لێ مه‌سه‌لا خرشبونا هه‌لبه‌ستڤانی نه‌ وه‌کی دارا که‌زانێ یه‌، ده‌ما خرشبو تو ژ بنی ببری و قه‌دێن وێ بکه‌یه‌ د ئاگری دا…نه‌ژی په‌زه‌ ده‌ما خرش و سته‌ور بو بکه‌یه‌ قه‌لی… نه‌، متایێ هه‌لبه‌ستڤانی په‌یڤن و ئه‌و سه‌ره‌ده‌ریێ لگه‌ل زمان و هونه‌ره‌کێ تایبه‌ت دکه‌ت، ئه‌گه‌ر ئه‌و زمانێ د هه‌لبه‌ستێ دا هاتی بکار ئینان یان ئه‌و هونه‌رێ هه‌لبه‌ست پی هاتیه‌ نڤیساندن یێ سته‌ور و خرش نه‌بیت بلا هه‌ر هه‌لبه‌ستڤان خرش ببیت…نه‌مری یا هه‌لبه‌ستڤانی و زیندی مایینا وی گرێدایی ئاستێ به‌رهه‌مێ وی یه‌، خرشبونا هه‌ر هه‌لبه‌ستڤانه‌کی کاره‌کێ ئاسایی یه‌، لێ خرشبونا هه‌له‌به‌ستێ بخوه‌، ئه‌وه‌ یا نه‌ ئاسایی!!!

پ18/ جارێ‌ خوه‌ بكه‌ ره‌خنه‌گر و ژ دوورڤه‌ ل كه‌كێ‌ نه‌جیبێ‌ بالایێ‌ هه‌لبه‌ستڤان بنێڕه‌، تو دێ‌ كێژ ژ ڤان هلبژارتنا بۆ ده‌ستنیشابكی؟

1.     نجیبێ‌ خرشبووی

2.     باوه‌ری ب شعرێ‌ نه‌مایه‌ و رێچكا خوه‌ یا گوهارتی

3.     وه‌كو گه‌له‌كان ل سه‌رێ‌ كه‌دا به‌رێ‌ دژیت

به‌رسڤ 19: / ئه‌زێ به‌رسڤا ڤێ پرسا وه‌ ب چه‌ند گوتنان بده‌م کو، د رۆمانا (داغستان من) دا یا ڕه‌سول حه‌مزاتۆڤ دا هاتیه ‌و دبێژیت:

(( مروڤی پێویستی ب دوو – سێ سالان هه‌یه‌ هه‌تاکو فێری ئاخفتنێ دبیت، لی پێویستی ب 60 سالان هه‌یه‌ حه‌تا فێری بێده‌نگیێ دبیت، ئه‌ز ژی د نیڤا ڕێ دامه‌.))

پ19/ ته‌ قه‌ت هه‌ولنه‌دایه‌ كو نڤیسه‌ره‌كێ‌ مه‌زن ژ نه‌جیب بالای دروستبكی؟

 

ئەگەر ئەز بێژمە تە، ئەز حەزناکەم ببم نڤێسکارەکێ مەزن و بناڤ و دەنگ، وی وەختی دبیت ئەز لگەل زاتێ خوە یێ راستگۆ نەبم، لێ ژبیر نەکە کو ڕۆمانڤیسێ کۆلومبی یێ بناڤ و دەنگ گابریێل گارسیا مارکیز د نامە و گۆتارا خوەیا خاترخوازیێ دا دبێژیت؛

((ئەی مرۆڤایەتی ئەز ژ تە فێری گەلەک تشتان بوم، ئەز فێربوم کو هەرکەسەک ژ مە حەز دکەت ل بلندی و کومتێ چیان بژیت ئەم وە هزر دکەین کۆ خۆشی ئەوە یا ل وێری، لێ ئەم ژبیر دکەین کۆ خۆشی و بەختەوەریا هەری مەزن ئەوە دەما ئەم هەولددەین هەلباسکی وان چیا و بلندیا دبین))!!!

حه‌تا رۆژا ئه‌ڤرو ئه‌ز هه‌وڵ دده‌م خانده‌ڤانه‌کێ مه‌زن ژ (نجیب باڵایی) په‌یدا بکه‌م، له‌وان ئه‌ڤرو بویمه‌ که‌سه‌کێ کوزمۆپولوتیک، کوردەک ژ مالباته‌کا ساده‌، ل گونده‌کێ کوردستانێ د شوره‌شا سه‌رخوه‌بونێ دا، لژێر ده‌نگێ بومبه‌ و باله‌فرێن جه‌نگی، ل شکه‌فته‌کێ ژ شکه‌فتێن چیایێ مه‌تینا هاتیه‌ دنیایێ و خاندنا خوه‌ یا بلند ل پایته‌ختێ زۆلمێ ل به‌غدا، د رۆژێن کرتیک دا بدوماهی ئینای، ژ ترسا شه‌رێ براکوژیێ کوچبه‌ر بویه‌ و ل ئه‌وروپا ژیایه‌ سه‌ره‌ده‌ری لگه‌ل گه‌له‌ک جڤاک و گه‌له‌ک جورێن مروڤان کریه،‌ ئو پاشی بویه‌ هاولاتیه‌کێ ئه‌مریکی، ئەڤە ٨ ساڵن، ل دەزگەهەکا مەزن یا مەدیایێ کار دکەت کو ئەڤ دەزگەهە بسەرێ خوە جیهانەکا سەربۆڕایە، رۆژێ سەردەریێ لگەل ٢٨ زمانان، ٢٨ جڤاک و ٢٨ جورێن نەتەوە و مرڤان دکەت، ئه‌ز باوه‌رم ئه‌ڤ سه‌ربورێن هه‌ هه‌می دێ بنه‌ بەر‌سڤا پاشه‌روژێ ژ بو پرسا وه‌، ئه‌ز هیڤیدارم ژیێ مه‌ تێرا وێ یه‌کێ بکه‌تن.

 

پ20/ گه‌له‌ك ژ بنه‌مالا وه‌ نڤیسه‌رن و دوارێ‌ ره‌وشه‌نبیریێ‌ ده‌ ژی ناڤن، جارێ‌ تو چ جهه‌كی بۆ نه‌جیبێ‌ بالایی دناڤا ماموستاییێن دن یێن بالایی دا دبینی؟

هه‌ر داره‌کا بخه‌مل ژ چه‌ند طا و چه‌قان پێک دهێت، دبیت ئه‌ز چه‌قه‌ک بم یان ژی به‌لگه‌ک بم ژ وێ دارێ….دبیت ژی ئەم وەکی کەسێن چیرۆکا جان پۆل سارتەری (دیوار) ی، بین دەما فەرمانا گوللەبارانکرنێ ژ بو وان دەرکەتی و حەتا ئەلندا سەرێ سۆبێ سەرۆسیمایێن هەر یەکی ژ وان ب رەخنەک و خواندەنەکا جودا دهێنە خاندن، کا هەر یەک ژ وان د چ رەوشێ دایە و چاوان ل وێ (بەندەمایین) ێ دفکرن.

 

پ21/ قه‌ت ره‌نگه‌ هزره‌كا وه‌سا ل جه‌م وه‌ ته‌ڤان ( بالاییێن نڤێسه‌ر) په‌یدابووه‌ كو هوون ببن  خوه‌دی تشته‌كی تایبه‌ت ب خوه‌ڤه‌ بۆ نموونه‌ هه‌رچو نه‌بت كوڤاره‌كا وه‌رزی یان تشته‌كی وه‌سا؟

به‌سڤ 21: / مه‌ پر جاران بیر ل وێ یه‌کێ کرییه‌، لێ داکو وه‌کی ئیحتکار نه‌هێته‌ حه‌سابکرن، هه‌ر یه‌ک ژ مه‌ وه‌ها دبینیت کو هه‌ر یه‌ک د جهێ خوه‌ داو لگور ئاره‌زو و بوچۆنێن خوه‌ ته‌ڤبگه‌ریت و ته‌سه‌رفێ بکه‌ت، ئه‌ڤ هه‌ولدانێن مه‌ و که‌دا مه‌ ل ئه‌ورۆپا و کوردستانێ د ده‌هان گۆڤار و رژنامه‌ و سازیین ئه‌ده‌بی دا هه‌یه‌، وه‌ک نمونه‌ ئه‌ز دشێم بێژم کو ب جارا یه‌کێ مه‌ گوڤارا (هاڤیبون) یا گرێدایی ئاستا زانکۆیا به‌رلین یا ئازاد، من ناڤکر بو و ناڤێ هه‌لبەستا خوه‌ یا کو به‌ری ئه‌نفالان من نێڤێساندی لسه‌ر ڤێ گوڤارێ دانا کاک که‌ریم بیانی و کاک سالم جاسم و محسن ئوسمان ڤێ یه‌کێ باش دزانن… و دوو هژمارێن وێ من د مالا خوه‌ دا نڤێساند بوون و پاشی هات به‌رفره‌هکرن، هه‌روه‌ها د(ئه‌نستیتویا کوردی ل ژ بو لێکولین و زانستێ ل بەرلین) دا، که‌دا مه‌ گه‌له‌ک هه‌یه‌، ژ بلی سازیێن راگه‌هاندنێ یێن وه‌کی رادیویا به‌رلینا ئازاد، رادیویا ده‌نگێ ئه‌مریکا و رادیویا ئه‌وروپا ئازاد، مه‌دیا تی ڤی، رۆژ تی ڤی..ژ بلی گه‌له‌ک گوڤار و رۆژنامه‌یان.

پ22/  هنده‌ك جاران هاتیه‌ گۆتن كو دبت هنده‌ك ژوه‌ ل سه‌ر حسابا ناڤێ یێن دن یێن ب ناڤوده‌نگكه‌تین، ته‌ چ را ژبۆ ئه‌ڤێ‌ یه‌كێ‌ هه‌یه‌؟

به‌رسڤ22/: ناڤوده‌نگی د ئه‌ده‌بیات و بیاڤێ رۆشنبیریا گشتی دا یه‌عنی ڕه‌ن‌جکێشان و و زه‌حمه‌تدیتنا هه‌ری مه‌زن…ئه‌ز باوه‌ر ناکه‌م ژی، که‌سه‌ک ژ مه‌ بو ناڤوده‌نگیێ کار بکه‌ت، ئه‌م هه‌رده‌م خوه‌ د بینن خاندەڤان د خاندنگەها ئەدەبی یا (میر جەلادەت) ی، ئو (فه‌قه‌) د ته‌کیا و خاندنگه‌ها شێخ ئه‌حمه‌دێ خانی و مه‌لایێ جزیری دا.

 

 پ23/  هه‌لبه‌ستڤانه‌كێ‌ گه‌نجێ‌ ده‌ڤه‌رێ‌  ددیداره‌كێ‌ دبێژت “هوین مه‌زنن ب ژیێ‌ خو، به‌سه‌ مه‌یدانێ‌ به‌رده‌ن. ماده‌م ب ڤی ژیێ‌ درێژ تۆ نه‌شیای خو بده‌یه‌ نیاسین،  بزانه‌ كێشه‌ ژ ته‌یه‌ و نه‌ شه‌رمه‌ تشته‌ك كارێ‌ من نه‌بیت ئه‌ز دان پێ‌ دانێ‌ بكه‌م داخازا لێ‌ بورینێ‌ ژهه‌لبه‌ستێ‌ بكه‌م .”  و ل به‌رامبه‌ر وی هه‌لبه‌ستڤان ره‌مه‌زان عیسا دبێژت :” مه‌ سیه چل سالان هه‌لبه‌ست نڤیساندنی و خوه‌ زه‌حمه‌ت دای ومرن دانایه‌ به‌رچاڤێن خوه‌ و مال و چاڤێن خوه‌ ب نڤێسینی ڤه‌ وێرانكرین و دبێژت مه‌یدانێ‌ به‌ردن؟! جارێ‌ ما وی گه‌نجی چ ڤێ‌ هه‌یه‌ ئه‌م مه‌یدانێ‌ بۆ به‌ردین”. ب دیتنا ئه‌ڤه‌ ئانكو چ؟

به‌رسڤ 23:/ دبێژنه‌ ڤێ ونداکرنا زاکیرێ، هه‌ر تشتێ مروڤ وندا بکه‌ت ئه‌و ئیمکان هه‌نه‌ کو مرۆڤ وی تشتی ببینیته‌ ڤه‌، لێ ده‌ما مرۆڤ زاکیرا خوه‌ ژبیر دکه‌ت وی چاخی ژ مرنێ ژی وێران تره‌.

ئه‌گه‌ر ئه‌ز بام لجهێ کاک ره‌مه‌زانی دێ بیژمێ: چ ده‌عوه‌یه‌!!! ما مه‌گوتیه‌ ته‌ مه‌یدانێ بو مه‌ به‌رده‌؟ مه‌یدانا به‌رفره‌هه‌، تێرا مه‌ ژی هه‌یه‌ و تێرا وی ژی هه‌یه…(تڕانه‌)‌!

لێ ئه‌ز بێگومان دبێژم ئه‌گه‌ر وی گه‌نجی ره‌وشا سالێن 70 ان و 80 ان دیتبایه‌، وی وه‌نه‌دگوت، ئه‌م یه‌ک دوو نفشێن به‌ری ڤی نفشی باش دزانین کانێ((په‌یڤا کوردی)) ژ کیژ قوناغێ مه‌ گه‌هاندیه‌ کیشکێ،کانێ ب چ ره‌نج و زه‌حمه‌تی و د چ ره‌وشا قهدە‌غه‌کرنێ دا زمان و ئه‌ده‌بیاتا کوردی گه‌هشت قوناغا ئه‌ڤرۆ…ئه‌و هاتن سه‌ر سفرا حازر !! نه‌ به‌س ئه‌ڤه‌ به‌لکی بێشک ژ بو وی گه‌نجێ نفشێ نۆی دبێژم؛ (( وه‌ ته‌ڤنێ مه‌ جاره‌کا دی کره‌ ڕیس، کره‌ هری!!)

 

پ25/  ته‌ چه‌ند باوه‌ری ب هه‌ڤركیا دناڤبه‌را نوو و كه‌ڤنی دا هه‌یه‌؟

به‌رسڤ 25: / هه‌لبه‌ست نه‌ جلکه‌، ل بازارێ که‌ڤن و نوییان بهێته‌ بازار کرن، هه‌لبه‌ست هه‌یه‌ وه‌کی پارچێن زێری و لبێن ئه‌لماسی نه‌، ب نوییاتی ژدایک بونه‌ چ جاران که‌ڤن نابن، هه‌لبه‌ست ژی هه‌یه‌ د له‌حزه‌کی دا ژ داییک بویه‌ و د هه‌مان له‌حزێ(بیستکێ) دا که‌ڤن بویه‌، یانی ب که‌ڤناتی ژ دایک بویه‌. ئه‌ڤ دوو جورێن هه‌لبه‌ستان ژ ده‌ستپیکا دیرۆکا هه‌لبه‌ستێ هه‌نه‌ و دێ هه‌ر هه‌بن ژی، ئه‌ڤه‌ وه‌کی هه‌لبه‌ست، ئه‌مما هه‌ڤڕکی وه‌ک تێگه‌هه‌کا گشتی یا دناڤبه‌را که‌ڤن و نیاتیێ دا، مه‌سه‌له‌کا جه‌ده‌لی یه‌، هه‌ر هه‌بویه‌ و دی هه‌ر هه‌بیتن، راوستانا هه‌ڤرکیێ دناڤبه‌را (که‌ڤن- نۆی)یاتیێ دا مه‌عنا راوه‌ستانا ژیانێ.

 پ 26/  ئه‌م چه‌ند دشێن بێژین ئه‌ڤا نهو دمه‌یدانێ‌ دا هه‌یی دوارێ‌ هه‌لبه‌ستێ‌ دا تشته‌كی نووه‌ و گوهۆرین و ئنقیلابه‌ ل سه‌ر جیلێ‌ كه‌ڤن؟

به‌رسڤ 26/: ئه‌ز بێ دودلی و ب باوه‌ی دبێژم، پشتی نیڤا دویێ ژ سالێن 1990ان هه‌لبەستا ل هه‌رێمامه‌ ‌هاتییه‌ نڤێساندن، هه‌لبه‌سته‌کا خاڤ و خچ یا بێ ئارمانجه‌، پشتی سالێن 1990ان ل ڤێ هه‌رێمێ هه‌لبه‌ستێ خوه‌ وندا کریه‌ و لخوه‌ دگه‌رهیت.

هه‌ری کێم نفشێ که‌ڤن، هنده‌ک نرخێن هه‌لبه‌ستێ په‌یره‌و دکرن و گرنگی پێ ددا وه‌کی: زمان، ئاڤاهیێ هه‌لبه‌ستێ، موزیک و ره‌گه‌زێن هونه‌ری و بابه‌ت و مژارێن ژێهاتی، لێ نهه‌….!!!؟؟

 

پ27/  ما تو نابینی پتریا هه‌لبه‌ستا كو نهو دئێته‌ نڤیساندن وه‌كو ئێكن و ره‌نگه‌ چاڤلیكرنه‌ك پێڤه‌ دیاره‌؟ ئاخر گه‌له‌ك جاران دئێته‌ گۆتن كو پتریا وان هه‌لبه‌ستێن نهو هه‌نه‌ گه‌ر ناڤێن خوه‌دیێن وان ل سه‌ر نه‌ بن مرۆڤ هزردكت كو هه‌موو یێن ئێك نڤیسه‌ری نه‌؟

به‌رسڤ 27/:

هه‌لبه‌ستا ڤێ دوماهیێ ل هه‌رێما مه‌ ب گشتی و ل دهوکێ ب تایبه‌تی هاتییه‌ نڤێساندن هه‌لبه‌ستێن خازخازوک و سێوی و ئێتمن ل به‌ر ده‌رێ هه‌لبه‌ستا هه‌لبستڤان (محسن قوچان) ی.

پ28/ بێ‌ دیبلوماسیه‌ت ئه‌گه‌ر نهو ل سه‌ر ته‌ بئێته‌ فه‌رزكرن كو تو كوتاره‌كا ره‌خنه‌یی ل سه‌ر نالبه‌ندی و مزوری و قوچانی و ئاشتی گه‌رماڤی نجیب بالایی شه‌عبان سلێمانی بنڤێسی و ره‌نگه‌ رێزبه‌ندیه‌كێ‌ بدییێ‌ دێ‌ كێ‌ ده‌ینی پێشییێ‌ و دێ‌ چاوا رێزكی؟

به‌سڤ28/:

 جارێ نالبه‌ند: یه‌که‌ ژ شه‌هسواێن کلاسیکێن مه‌.

عبد الرحمن مزوری: پێشه‌نگ و رابه‌ر.

 محسن قوچان سترانبێژێ مێلودیێن ئه‌ڤین و به‌ده‌ویێ.

 ئاشتی گه‌رماڤی من كێم خواندیه‌ لێ ده‌نگه‌ک باشه‌.

 نجیب باڵایی(دبیت تۆ وی ناس بکه‌ی….!).

شعبان سلێمان: دبێژن ل دهوکێ دهێت حه‌زکرن!!!

پ30/ دێ‌ دو گۆتنان بۆ ته‌ بێژم هه‌ر ئێك ب كورتی ته‌ چ كومێنت ل سه‌ر هه‌یه‌؟

 عبدالرحمن مزوری: ب هزرا من شعرا شێلیا كه‌س تێنه‌گه‌هیت جهێ‌ وێ‌ ته‌نه‌كا گلێشی یه‌”؟

ره‌مه‌زان عیسا: هه‌ر هه‌لبه‌ستڤانه‌كێ‌ ئه‌ڤرۆ دشێت سۆباهی چار دیوانێن وه‌ك یێن نالبه‌ندی چێبكه‌ت ب وی شێوازی و ب وێ‌ نڤێسن و ب وان كه‌ره‌سته‌یێن كو وی پێ‌ نڤێسین دكرن.

به‌رسڤ30/:

 گوتنێن هه‌ردوکان د رادیکالن، د هه‌لبه‌ستێ دا پڕ جاران تێنه‌گه‌هشتن یانی شێوه‌کێ دی یێ تێگه‌هشتنێ، یانی ئازراندنا پرسیارێ، ئازراندن و پرسکرن و هه‌ولدان ژ بو گه‌هشتنا به‌ر‌سڤێ یانی فه‌لسه‌فه‌.

ئه‌گه‌ر رێزدار ره‌مه‌زان عیسا وی مافی بده‌ت خوه‌ کو پشتی (40-50) سالان  وه‌ها نالبه‌ندی یان هه‌لبه‌ستاڤه‌نه‌کێ دی بنرخینیت، دڤێت ئه‌و وی مافی بده‌ت که‌سه‌کێ دی ژی، کو پشتی بورینا چه‌ند سالان ب هه‌مان شێوه‌ هه‌لبه‌ستا وی بنرخینیت، ژ بو هه‌لبه‌ستێ که‌س و جهو زه‌مان پر د گرنگن.

ئه‌گه‌ر گوتنا رێزدار عبد الرحمن مزوری ژی راست بیتن، ئه‌وا دڤێت به‌له‌دیا دهوکێ کامپانیه‌کا دی، یا بیانی په‌یدا بکه‌ت ژ بو گلێش ڕامالینێ!!!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: